European Farm Animal Biodiversity Information System
   
Konik polski/konie/Polska  

Nazwa populacji

Nazwa podstawowa Konik polski
Język nazwy podstawowej pol.
Nazwa międzynarodowa Polish Konik

Nazwy lokalne

Nazwa lokalna Język nazwy lokalnej
Polish Konik eng.
Panjepferd ger.

Historia

Prowadzenie ksiąg hodowlanych Tak
Rok otwarcia księgi hodowlanej 1962
Status udomowienia udomowione
Typ pochodzenia rodzima

Pochodzenie

Stara, rodzima rasa wywodząca się bezpośrednio od koni Tarpan. Około 1786 r wyłapano ostatnie dzikie tarpany leśne w puszczach litewskich i umieszczono w zwierzyńcu Zamojskich. W 1806 r zwierzyniec zlikwidowano rozdając konie okolicznym chłopom. Po I wojnie światowej rozpoczęto zorganizowaną hodowlę.

Rok wytworzenia

około 1806

Główne rejony występowania

zachodnia i północno-wschodnia Polska

Kierunki użytkowania

Kierunki użytkowania
1 amatorskie
2 pielęgnacja krajobrazu
3 badania naukowe
4 dekoracyjne
5 hobby
6 zaprzęgowe

Feneotyp

samce samice
Wysokość w kłębie (średnio,cm) 135 134
Masa ciała (średnio, kg) 380 380
Obwód klatki piersiowej (cm) 168 172
Obwód nadpęcia (cm) 18 17.4

Eksterier

koń prymitywny; głowa średnia, krótka masywna szyja; sylwetka leżącego prostokąta; płaski niski kłęb; długi grzbiet; charakterystyczne, myszate umaszczenie z pręgą na grzbiecie, pręgowaniem nóg, szczątkowym pręgowaniem na głowie; obfite uwłosienie grzywy i ogona

Charakter i temperament

spokojny, łagodny charakter; zrównoważony temperament; duża pojętność i przemyślność

Inne specyficzne cechy

Wyłącznie myszate umaszczenie, bez odmian na głowie i nogach.

Umaszczenie

Umaszczenie podstawowe

myszaty

Informacje dotyczące użytkowości

samce samice
min średnio max min średnio max
Masa ciała po urodzeniu 36 35
Wiek dojrzałości płciowej (średnio w mies.) 27 17
Wiek pierwszego porodu 50 25
Długość okresu użytkowania rozpłodowego 10 7.6
Średni dzienny przyrost
samce samice mierzony w okresie
średnio max średnio max od do

Warunki utrzymania, w jakich oceniana była użytkowość

w stadach zachowawczych

Dodatkowe informacje dotyczące użytkowości

przydatność do rekreacji

Informacje dotyczące użytkowości rozpłodowej

min średnio max
Liczba źrebiąt w miocie 1 1 1

Dodatkowe informacje:

Cechy specyficzne

Odporność/tolerancja na specyficzne czynniki chorobotwórcze

Znaczna odporność na choroby w chowie bezstajennym

Przystosowanie do specyficznych warunkow środowiskowych

Dobre przystosowanie do lokalnych niekorzystnych warunków środowiskowych

Specyficzne cechy reprodukcyjne

Wysokie wskaźniki rozrodu

Inne specyficzne cechy

Mocne zwierzęta o zwięzłej budowie; przydatne do utrzymywania w małych fermach; odznaczają się bardzo dużą inteligencją

Dane populacyjne

Rok
Liczebność populacji:
Wiarygodność danych:
Trend w liczebności populacji:
Tendencja liczebności samic: 
Liczba samców rozpłodowych:
Liczba samic hodowlanych:
% samic krytych w czystości rasy: 
Program ochrony:
1983
>245
nieznana
stabilna
stabilna
45
200
25
Tak
Rok
Liczebność populacji:
Wiarygodność danych:
Trend w liczebności populacji:
Tendencja liczebności samic: 
Liczba samców rozpłodowych:
Liczba samic hodowlanych:
Liczba samic wpisanych do ksiąg:
% samic krytych w czystości rasy: 
Liczba stad ogółem:
Stosowanie inseminacji: 
Program ochrony:
1994
600
średnia
spadkowa
stabilna
40
200
198
70
6
Tak
Tak
Rok
Liczebność populacji:
Wiarygodność danych:
Trend w liczebności populacji:
Liczba samców rozpłodowych:
Liczba samic hodowlanych:
Liczba samic wpisanych do ksiąg:
% samic krytych w czystości rasy: 
Liczba stad ogółem:
Stosowanie inseminacji: 
Program ochrony:
1996
600
średnia
stabilna
70
298
298
70
6
Nie
Tak
Rok
Liczebność populacji:
Wiarygodność danych:
Trend w liczebności populacji:
Liczba samców rozpłodowych:
Liczba samic hodowlanych:
Liczba samic wpisanych do ksiąg:
% samic wpisanych do ksiąg:
% samic krytych w czystości rasy: 
Liczba stad ogółem:
Stosowanie inseminacji: 
Program ochrony:
Krajowy status zagrożenia:
Kontrola użytkowości:
Procent samic objętych kontrolą użytkowości:
1997
600
wysoka
stabilna
125
415
415
100
80
6
Nie
Tak
zagrożona, ochrona zasobów
 
90
Rok
Liczebność populacji:
Wiarygodność danych:
Trend w liczebności populacji:
Liczba samców rozpłodowych:
Liczba samic hodowlanych:
Program ochrony:
2000
>603
nieznana
wzrostowa
109
494
Tak
Rok
Liczebność populacji:
Trend w liczebności populacji:
Tendencja liczebności samic: 
Liczba samców rozpłodowych:
Liczba samic hodowlanych:
Liczba samic wpisanych do ksiąg:
Program ochrony:
Krajowy status zagrożenia:
2008
>2350
wzrostowa
wzrostowa
184
614
614
Tak
zagrożona, ochrona zasobów
Rok
Liczebność populacji:
Liczba samców rozpłodowych:
Liczba samic hodowlanych:
Liczba samic wpisanych do ksiąg:
Program ochrony:
2010
>1602
143
911
911
Tak
Rok
Liczebność populacji:
Liczba samców rozpłodowych:
Liczba samic hodowlanych:
Liczba samic wpisanych do ksiąg:
Program ochrony:
2011
>1731
156
973
973
Tak
Rok
Liczebność populacji:
Sposób szacowania danych:
Wiarygodność danych:
Trend w liczebności populacji:
Tendencja liczebności samic: 
Liczba samców rozpłodowych:
Liczba samic hodowlanych:
Liczba samic wpisanych do ksiąg:
Program ochrony:
Krajowy status zagrożenia:
2012
>1813
inwentaryzacja rasy
wysoka
stabilna
wzrostowa
159
1026
1026
Tak
zagrożona, ochrona zasobów
Rok
Trend w liczebności populacji:
Tendencja liczebności samic: 
Liczba samców rozpłodowych:
Liczba samic hodowlanych:
Program ochrony:
<2100
2014
wzrostowa
wzrostowa
150
1196
Tak
Rok
Liczebność populacji:
Sposób szacowania danych:
Wiarygodność danych:
Trend w liczebności populacji:
Trend w liczebności stad:
Tendencja liczebności samic: 
Liczba samców rozpłodowych:
Liczba samic hodowlanych:
Liczba samic wpisanych do ksiąg:
% samic krytych w czystości rasy: 
% samców używanych do kojarzeń w czystości rasy:
Liczba stad ogółem:
Średnia wielkość stada:
Stosowanie inseminacji: 
Liczba samów w rozrodzie naturalnym:
Program ochrony:
Krajowy status zagrożenia:
2016
>2300
inwentaryzacja rasy
wysoka
wzrostowa
wzrostowa
wzrostowa
178
1469
1469
98
98
219
10
Nie
178
Tak
zagrożona, ochrona zasobów

Programy ochrony in-situ

Rok: 1998
Opis programu: stada zachowawcze
Realizatorzy programu: Polski Związek Hodowców Koni, ośśrodki hodowli zachowawczej
Liczba stad objętych programem: 6
Liczba samców objętych programem: 30
Liczba samic objętych programem: 130
Lokalizacja stad objętych programem: Popielno, Kobylniki, Sieraków, Dobrzyniewo, Roztoczański Park Narodowy, Manieczki
Źródło dofinansowania: dotacja do stad zachowawczych zgodnie z Rozporządzeniem Ministra RiG w/s wysokości stawek dotacji dla rolnictwa oraz szczegółowych zasad i trybu ich udzielania w 1998 r

Eksport materiału hodowlanego

Rok: 1996
Importer (kraj, instytucja):
Pochodzenie materiału hodowlanego: stada hodowlane
Przeznaczenie:
Opis stawki (grupa, liczba): 15 sztuk
Rok: 1997
Importer (kraj, instytucja):
Pochodzenie materiału hodowlanego: stada hodowlane
Przeznaczenie:
Opis stawki (grupa, liczba): 3 sztuki
Rok: 1998
Importer (kraj, instytucja):
Pochodzenie materiału hodowlanego: stada hodowlane
Przeznaczenie:
Opis stawki (grupa, liczba): 25 sztuk

Badania naukowe

 

Temat: Badania nad zachowaniem się koników polskich w systemie chowu wolnego

Realizatorzy

Stacja Badawcza Rolnictwa Ekologicznego i Hodowli Zachowawczej Zwierząt PAN w Popielnie - dr Z. Jaworski

Opis - cele, wyniki

Obserwacje etologiczne w rezerwatach (Popielno i rezerwat Siedmiu Wysp nad jeziorem Oświn); formowanie się tabunów i wynikające stąd zmiany w podziale terytorialnym; związki społeczne panujące w tabunach i pomiędzy nimi.


Temat: Badania zachowania się płciowego klaczy różnych genotypów w zależności od obrazu układu rozrodczego ocenianego przy pomocy techniki USG

Realizatorzy

Instytut Genetyki i Hodowli Zwierząt PAN w Jastrzębcu - doc. T. Jezierski, mgr inż. A. Górecka

Opis - cele, wyniki

Celem badań jest określenie powiązań między obrazem układu rozrodczego, głównie jajników (obecność, liczba, kształt, rozmiar pęcherzyków Graafa i ciałka żółtego, obecność cyst) a występowaniem, długością trwania i nasileniem rui behavioralnej oraz specyficznym zachowaniem się emocjonalnym poszczególnych klaczy. Porównywane są pod tym względem klacze rasy konik polski z chowu stajennego oraz klacze pełnej krwi angielskiej.


Temat: Analiza genetyczna i ocena fenotypowa konika polskiego.

Realizatorzy

Stacja Badawcza Rolnictwa Ekologicznego i Hodowli Zachowawczej Zwierząt PAN w Popielnie - dr. Z. Jaworski

Opis - cele, wyniki

Analiza rodowodowa; określenie inbredu i spokrewnienia; charakterystyka fenotypowa; określenie markerów genetycznych - grupy krwi, polimorfizm białek krwi i polimorfizm DNA.


Temat: Ontogeneza reakcji behawioralno-emocjonalnych podczas kontaktu z człowiekiem i kontaktów międzyosobniczych u koników polskich wychowywanych w rezerwacie i grupie stajennej.

Realizatorzy

Instytut Genetyki i Hodowli Zwierząt PAN w Jastrzębcu - doc. T. Jezierski; Stacja Badawcza Rolnictwa Ekologicznego i Hodowli Zachowawczej Zwierząt PAN w Popielnie - dr. Z. Jaworski

Opis - cele, wyniki

Celem było porównanie wpływu częstego kontaktu z człowiekiem na zachowanie się oraz tętno koni w zależności od pochodzenia koników (z rezerwatu lub grupy stajennej). Stwierdzono bardzo wyraźny wpływ częstego kontaktu z człowiekiem na wszystkie przejawy zachowania się i tętno. Koniki mające intensywny kontakt z człowiekiem były spokojniejsze i łatwiejsze w prowadzeniu, a także wykazywały niższe tętno podczas podstawowych czynności związanych z chowem. Do wieku około 2 lat koniki wychowywane w stajni wypadały lepiej w testach behawioralnych niż koniki z rezerwatu, jednak stwierdzono różnice indywidualne. Koniki w wieku 24 mcy wykazywały mniej świadome cechy behawioralne i wyższe tętno niż te same osobniki w wieku 18 mcy. Różnice pomiędzy poszczególnymi haremami rezerwatowymi w zachowaniu się w stosunku do człowieka można przypisać przypadkowym spotkaniom z turystami.


Organisation monitoring breed